Metal büküm, metal levhaları veya çubukları istenilen açılarda ve şekillerde bükmek için kullanılan bir metal şekillendirme yöntemidir. Bu işlem, ısıtma, soğutma veya basınç uygulama gibi çeşitli yöntemlerle yapılabilir.
Metal Büküm Teknikleri:
- Pres bükme: metal levha bir pres makinesine yerleştirilir ve kalıplar vasıtasıyla istenilen şekle bükülür. Pres bükme, yüksek hassasiyet ve tekrarlanabilirlik sunar.
- Ruloyla bükme: metal levha bir rulo bükme makinesi vasıtasıyla bükülür. Ruloyla bükme, uzun ve dar parçaları bükmek için idealdir.
- Soğuk bükme: metal levha ısıtılmadan bükülür. Soğuk bükme, metallerin mekanik özelliklerini etkilemez.
- Sıcak bükme: metal levha bükülmeden önce ısıtılır. Sıcak bükme, daha karmaşık şekiller elde etmek için kullanılabilir ve metallerin daha kolay bükülmesini sağlar.
Metal Bükme Makineleri:
- Hidrolik presler: En yaygın kullanılan metal bükme makineleridir. Güçlü ve çok yönlüdürler ve farklı sac kalınlıkları ve bükme açıları için kullanılabilirler.
- Servo-hidrolik presler: Hidrolik preslere göre daha hızlı ve hassas bükme imkanı sunarlar.
- Elektrikli presler: Daha az tonajlı ve daha küçük boyutlu bükme işlemleri için kullanılırlar.
- Rulo bükme makineleri: Uzun ve dar parçaları bükmek için idealdir.
Bükme Kapasitesi:
- Makineye göre değişir.
- Tonaj ve sac kalınlığı ile belirlenir.
- Daha yüksek tonajlı presler, daha kalın sacları bükebilir.
Bükme Açısı:
- Makineye göre değişir.
- Genellikle 0° ile 135° arasında bükme yapılabilir.
- Bazı özel presler, daha geniş açılarda da bükme imkanı sunabilir.
Kalıp Çeşitleri:
- V-kalıp: En yaygın kullanılan kalıp türüdür. Sac metal levhaları V şeklinde bükmek için kullanılır.
- U-kalıp: U şeklinde bükme işlemleri için kullanılır.
- Keskin kalıp: Keskin ve dar açılarda bükme işlemleri için kullanılır.
- Bombeli kalıp: Bombeli ve yuvarlak şekillerde bükme işlemleri için kullanılır.
Metal Bükme Hesaplamaları:
- Bükme yarıçapı: Bükülecek sacın kalınlığına ve bükme açısına bağlı olarak hesaplanır.
- Bükülme payı: Bükme işlemi sırasında sacın uzaması nedeniyle gerekli olan paydır.
- Geri yaylanma: Bükme işlemi tamamlandıktan sonra sacın esnekliği nedeniyle geri dönme eğilimidir.